سيدعلي هدايتي:
اختلاف سازمان تربیت بدنی و بویژه فدراسیون فوتبال با سازمان صدا وسیما درباره برخی جهتگیریهای برنامه 90، منجر به پدید آمدن ماجرایی شده که متاسفانه تاکنون هر دو سازمان مهم و تاثیرگذار کشور را متحمل آثار زیانباری کرده و اگر هرچه زودتر برای آن چارهاندیشی نشود، تبعات ناخوشایند دیگری را نیز به دنبال خواهد آورد که قطعا مهمترین آن مخدوش شدن اعتماد افکار عمومی نسبت به هر دو سازمان است. از سوی دیگر برخی سوءاستفادههای سیاسی از این اختلاف موجب آن شده که ضرورت هوشیاری مدیران هر دو سازمان نسبت به جلوگیری از عدم تداوم آن احساس شود. قطعا قرار گرفتن موضوع اختلاف سازمانهای تربیتبدنی و صدا و سیما در صفحات نخست برخی روزنامههای کاملا سیاسی و انتخاب تیترهای جهتدار سیاسی برای این موضوع ورزشی و همچنین ولع شدید برخی رسانههای غیروطنی برای دامنهدار کردن این موضوع تاکنون باید اقدام فوری هر دو سازمان را برای فیصلهدادن این اختلاف درپی میداشت که متاسفانه میان اقدامات طرفین تاکنون تناسبی دیده نشده است. با این حال بررسی منصفانه رفتار طرفین بدون لحاظ کردن برخی ملاحظات هم میتواند تا حدودی توجه هر دو طرف را نسبت به بازخورد این اقدام در افکار عمومی جلب کند و هم اینکه تحلیلی درست از واقعیت ماجرا برای افکار عمومی به دست دهد. رفتار اهالی فدراسیون فوتبال در روزهای اخیر را باید واقعبینانه بررسی کرد. غالب شدن شایعه تحریم برنامه 90 و منع کردن فوتبالیستها و مدیران تیمهای فوتبال وابسته به سازمان تربیت بدنی از مصاحبه با برنامه 90، فارغ از درستی یا بیراه بودن آن اقدامی توجیهناپذیر است که به هیچ عنوان قابل پذیرش و دفاع نیست. این اقدام در وهله نخست نشاندهنده ضعف فدراسیون فوتبال در پاسخگویی به پرسشهایی است که بیشتر آنها ـ و البته نه همه آنها ـ در واقع سوالات فوتبال دوستان کشور در سطوح مختلف جامعه است. قطعا با در اختیار داشتن ادلهمردم پسند، هرگونه نگرانی برای پاسخگویی به سوالات ریز و درشت بیمورد است و از این حیث اقدامات برنامه 90 در شفافسازی برخی شائبههای فوتبال کشور بسیار مهم و شایسته تقدیر است و البته چه تقدیری مهمتر از اقبال عمومی بینظیر مردم به این برنامه. البته گلایههای سازمان تربیت بدنی درباره عدم انعکاس اقدامات بیشمار این سازمان در حیطه فوتبال موضوعی قابل درک است که اکنون مجال پرداختن به آن نیست. خوشبختانه فدراسیون فوتبال پس از برنامه این هفته 90 بلافاصله تحریم این برنامه منحصر به فرد را تکذیب و ارتباط مختل شدن سرویس پیام کوتاه این برنامه با اختلافات فیمابین را بیاساس خواند. به نظر می رسد مسؤولان سازمان تربیت بدنی و فدراسیون فوتبال بموقع به اهمیت موضوع پی برده ودر واقع با این اعلام برائت، برناپسند بودن چنین تصمیماتی مهر تایید زدند، هر چند که همچنان برخی گلایهها درباره شروع این جنجال به آنها وارد است. در سوی دیگر ماجرا سازمان صدا و سیما طی روزهای اخیر اقدامات گستردهای را در حمایت از برنامه پربیننده خود انجام داده و با تسری این موضوع به تمام شبکههای خود و برنامههای پربیننده تمام قامت در مقابل فدراسیون فوتبال قد علم کرده است. البته در کنار این موضوع برخی رایزنیها و نیز جلساتی با فردوسیپور نیز صورت گرفته که به نظر میرسد یکی و فقط یکی از اهداف آن مجاب کردن مجری 90 به عدم پیگیری موضوع تا اطلاع ثانوی بوده است. ذکر دیگر اقدامات صدا و سیما از آن جهت که ممکن است بر گلایهها بیفزاید، مصلحت نیست اما بهتر آنکه سخنی بی پیرایه درباره عادل فردوسیپور بیان شود. عادل فردوسیپور به حق از هوشمندترین مجریان تلویزیون جمهوری اسلامی ایران است. قدرت مدیریت این مجری جوان و یافتن سوژههای جذاب و مردم پسند فوتبال و مانور روي آنها و نیز احاطه کامل بر تحولات فوتبال کشور از دیگر ویژگیهای عادل فردوسیپور است. این موضوع باعث آن شده تا برنامه 90 از تاثیرگذارترین برنامههای تلویزیوني در دهه اخیر شناخته شود. با این وجود اما متاسفانه طی دو سال اخیر برخی رویکردهای برنامه 90 نسبت به تحولات فوتبال کشور رنگ و بویی متفاوت از نیت اصلی تولید این برنامه و پرداختن به موضوعات دارد. اصرار بر پوشش برخی ناهنجاریها که قطعا پیامد آن برخی رنجشهای بازیکنان و مربیان و مدیران تیمهای فوتبال است و نیز لجاجت در گرفتن اظهارات جنجالی و متناقض فعالان عرصه فوتبال کشور و همچنین مراعات نکردن تناسب پوششی کاستیها و دستاوردهای فدراسیون فوتبال هر چند در مواردی موجب رونق گرفتن این برنامه میشود اما بدون شک در دراز مدت این برنامه را از پیگیری هدف اصلی خود به انحراف برده و آنگاه زمینه نفوذ برخی بهرهبرداریهای نامبارک را از این برنامه پرطرفدار فراهم میسازد. در همین راستا است که اصرار بر ورود به برخی حوزههای تصمیمگیری که طبیعتا هدف راهاندازی برنامه 90 سنخیتی با آن ندارد، میتواند چالشساز شود و نگرانی مدیران ورزشی کشور را از برخی سوءاستفادههای غیر ورزشی از این برنامه به وجود آورد. هرچند این نگرانیها به واسطه جذابیت غالب این برنامه نزد مخاطب هیچگاه دیده نمیشود، اما قطعا آسیبی جدی بر پیکره این برنامه در دراز مدت خواهد زد. اگر اینک رقم بیسابقه 5/1 میلیونی ارسال پیامک برای مسابقه 90 را شاهدیم قطعا مدیریت قوی فردوسیپور از عوامل اصلی آن بوده است، به طوری كه اکنون 90 بدون فردوسیپور بيشک مورد پسند جامعه نخواهد بود.
تمام کسانی که از سالهای گذشته به طور جدی بیننده 90 بودهاند همگی بر این گمانند که هوشمندی فردوسیپور در فرار از حواشی عرصه سرشار از حاشیه فوتبال عامل اصلی دوام برنامه 90 و همچنین مدیریت وی در این برنامه بوده است. اما متاسفانه برخی از رویکردها و سوژههای برنامه 90 از رقابتهای سیاسی مدیران تلویزیون با دیگر گروهها و مقامات تاثیرپذیر شده است. نمونه کاملا بارز این موضوع حضور محسن صفایی فراهانی در یکی از برنامههای سال گذشته 90 و جانبداری بدون نقص این برنامه از اقدامات وی در تقابل با فدراسيون فوتبال بود. در حالی که اسناد و شواهد متقن که قطعا آقای فردوسیپور به واسطه احاطه کامل بر مسائل پیدا و پنهان فوتبال از آن آگاه هستند، از اقدامات نسنجیده، غیر ملی و کاملا سیاسی کمیته انتقالی حکایت میکرد. شاید افکار عمومی و بینندگان عادی برنامه 90 از پشت پرده این اتفاقات با خبر نبوده و درنهایت حق را به صفایی فراهانی دادند اما آیا بخش دیگری از بینندگان 90 كه از مسائل پشت پرده با خبر بودهاند، دلآزرده از اتخاذ این رویه صدا و سیما درتقابل با دولت به واسطه برخی اختلافات سیاسی نشدند؟ بیان این مورد فقط ذکر یک مثال مختصر اما مهم در برخی استفادههای ابزاری از برنامه 90 است. اما مهمترین پیام ناخوشایند برای عادل فردوسیپور در این برهه چیست؟ مجری توانمندی که کارت برنده او را دوری از حاشیه میدانند آیا اکنون خود یکی از حاشیهسازترین موضوعات روز نشده است؟ و آیا نمیتوان این موضوع را به عنوان ورود بزرگ 90 و فردوسیپور به دنیای مشمئزکننده حواشی فوتبال قلمداد کرد؟
کسی که برای تمامی رسانههای ورزشی به خلق حاشیه و سوژههای حاشیهای میپرداخت و با استفاده از حواشی بر جذابیت برنامه خود میافزود، الان سوژه تمامی حاشیهسازان عرصه فوتبال کشور شده است و قطعا برخی از اهالی فوتبال که زخمخورده بازی فردوسیپور با این موضوعات هستند، خرسند از این اتفاقند. موضوع دیگری که اهمیت و خطر آن بسیار بیشتر از موضوع نخست است؛ بازیچه شدن فردوسیپور از سوی برخی مدیران رسانه ملی است تا با استفاده از اقبال مردمی به برنامه 90، به جبران برخی ناکامیهای سیاسی خود بپردازند.
دو قدم مانده به صبح، 20:30 ، این شبها و ... از جمله برنامههایی هستند که با یک اقدام هماهنگ درصدد جلب افکار عمومی، به بهانه حمایت از عادل فردوسیپور هستند. اکنون فردوسیپور و 90 اهرم فشار سیاسی سازمان صدا و سیما و نیز ابزار آنها برای جلوهنمایی و البته سرپوش نهادن بر برخی ناکامیهای سالهای اخیر است. آیا فردوسیپور که خود در برنامهاش به بهانه شفافسازی برخی اقدامات سؤال برانگیز، اقدام به افشاي برخی زد و بندهای پشت پرده باشگاههای فوتبال میکند، اینک ابزار برخی زد و بندهای غیرورزشی پشت پرده نیست؟ اگر عادل فردوسیپور اکنون بخش مهمی از وجهه خود را به خاطر احساس مردم مبنی بر مقابله وی با ناهنجاریهای فوتبال کشور دارد، آیا خود اینک ابزار یک ناهنجاری سیاسی ـ ورزشی نشده است؟
یکی دیگر از خصیصههای اخلاقی فردوسیپور، فرار زیرکانه از موضع انفعال است و این موضوع، به وفور در برنامههای وی دیده شده است. آیا فردوسیپور در این باره هم میتواند فراری زیرکانه داشته باشد؟